कमुआत्या

कमुआत्याला जाऊन आज एक वर्ष झाले. संध्याकाळी आम्ही घरातली तिची आठवण काढत होतो. माझी आजी, कमुआत्या, आई, वडील व त्यांचा भाऊ. भाऊकाका अविवाहित होते. आम्ही एकत्र राहायचो.

माझे वडील तिला कमळाताई ह्या नावाने हाक मारायचे. आमच्यासाठी ती कमुआत्या होती. कमुआत्या म्हटले म्हणजे सदा प्रसन्न व हसरा चेहरा. सडपातळ देहयष्टी व दुसऱ्याला मदत करायची हाउस हे आठवते. कमुआत्या कोठेही कधी जायची नाही. ती असल्यामुळे आमच्या घराला क्वचितच कुलूप लागायचे. आम्हाला ती माजघरात सतत काही तरी करताना दिसायची. माजघरात पाटावर बसून खाली ठेवलेल्या चुलीवर स्वयंपाक करायची. लहान मुलांना तेथेच ताट ठेवून जेवू घालायची. तिची एक ठरलेली बसण्याची तऱ्हा होती. कोपऱ्यात पाटावर सुखासनात डावी मांडी वर करून बसायची. चुलीवर भांडे ठेवलेले. शेजारी विळी व फोडणीला लागणारे तिखटमिठाचे पंचपात्र. तेल व लागणारी बाकी सामुग्री. मुखात सतत रामनामाचा जप. असे चित्र दिसायचे. भरल्यावांग्याची भाजी व वेगवेगळ्या कोशिंबिरीत तर कमुआत्याचा हातखंडा. दुपारी आम्हाला मंदिरात प्रवचनाला किंवा कीर्तनाला घेऊन जायची. रात्री जेवणे झाल्यावर आजूबाजूच्या सगळ्या मुलांना एकत्र जमवून गोलाकार बसवून गोष्टी सांगायची.

नेहमी घरात असल्या कारणाने घराच्या किल्ल्यांचा जुडगा चंचीच्या शेजारी खोचलेला असायचा. नऊवारी लुगडे जेव्हा खोचायची तेव्हा असे वाटायचे की ओच्यामध्ये काही तरी ठेवले आहे. आम्ही लहान असताना ओच्याला हात लावून विचारायचो कमुआत्या ह्यात काय आहे? इथे मी ना, कात चुना व विडे ठेवते असे म्हणून चिडवायची. घरातले पैसे, व दागिने तीच्याच ताब्यात असत. सणावाराला घरातल्या स्त्रिया तिच्या कडून घ्यायच्या. तिने कधी कोणता दागिना घातलेला माझ्या आठवणीत नाही.

चवथी पास कमळाताई माझ्या वडलांची मोठी बहीण. तिचे लग्न तिच्या वयाच्या चवदाव्या वर्षीच झाले होते व सहा महिन्यात तिचे यजमान वारले. विधवा कमळाताई तेव्हा पासून आमच्याकडेच राहिली. माझे वडील तिला आईसमान मानायचे. सदा हसतमुख व सतत कामात असायची. सतत कामात असायची म्हणून सदा आनंदी राहायची की सदा हसतमुख असायची म्हणून तिला काम करायला आवडायचे याची काही कल्पना नाही. म्हणायची तिला शिकायचे होते. पण लवकर लग्न झाले व मग पती वारल्यावर कोणी शिकून दिले नाही.

वडील सांगायचे विधवा झाल्यावरची पहिली काही वर्ष तिची वाईट गेली. सतत रडायची. खायची नाही. बोलायची नाही. शिकायचे होते पण शिकू दिले नाही. काही येत नाही, पैसे नाहीत, घरात सतत दुसऱ्यांवर अवलंबून, विषण्ण मन. मनासारखे काहीच घडत नव्हते.

कमुआत्याच्या लहानपणाची गोष्ट माझ्या वडिलांनी मला सांगितली. त्यांना कोणी सांगितली माहीत नाही किंवा त्यांना थोडे थोडे आठवत असावे. माझ्या आजीचे एक गुरुजी होते. मंगळूरकर गुरुजी त्यांचे नाव. माझी आजी फार मानायची त्यांना. कमुआत्याची फार श्रद्धा मंगळूरकर गुरुजींवर. गुरुजींनी काही सांगितले की शिरसावंद्य पाळणार. हे का? असच का? कधी विचारले नाही. एक दिवस आमच्याकडे गुरुजी आले. आजीने कमुला त्यांच्या पाया पडायला लावले. त्यांना म्हणाली हिचे काहीतरी करा. सदा दुःखी असते, उदास बसलेली असते. गुरुजी म्हणाले बरोबर आहे. उदास बसणार नाही तर काय करणार. एकतर तुम्ही तिच्या मनासारखे करा, तिला शिकवा. नाहीतर तिने परिस्थिती समजून आपली आवड निवड परिस्थितीला अनुरूप अशी करून घेतली पाहिजे. त्या वेळेला कमुआत्याचे वय पंधरा वर्षांचे होते. गुरुजीने तिला विचारले लेकरा काय झाले. कमुआत्या गप्प उभी. मग गुरुजीच बोलू लागले – अगं आपल्या आवडी खूप असतात पण आपण निवड करायची आपल्या परिस्थितीला साजेशी.

पण गुरुजी मला घरकाम करायला आवडत नाही. मला शिकायचे आहे कमळाताई पुटपुटली. आता गुरुजी गंभीर झाले. आजीला म्हणाले पोरीला शिकवा. त्यांनी घरच्यांना बरेच समजावले. रागावले. गुरुजींना कळून चुकले आमच्या घरच्यांमध्ये कमळाताईला शिकवायची इच्छाशक्ती नाही. घरच्यांना समजावण्यात वेळ घालवून चालणार नाही. उदास कमळाताई स्वतःचे काहीबाही करून घेईल. ह्या सगळ्याचा मनात हिशेब धरून गुरुजी घरातल्यांना म्हणाले "तुम्ही शहाणे व्हा नाहीतर मी असे समजेन की तुम्हाला जीवनाचे रहस्य समजलेच नाही अजून. मग पोरीलाच जीवनाचे रहस्य सांगावे लागेल".

“नुसतेच आनंदी राहा आनंदी राहा असे सांगण्याने कोणी आनंदी होत नाहीत. आनंदी राहायचे, हा आपण घेतलेला एक निर्णय असतो. हे शक्य व्हायला आधी जीवनाचे रहस्य समजायला पाहिजे. माणसाला निवड करण्याची क्षमता व स्मरणशक्ती देऊन देवाने दुःख दिले आहे”.

ते आंब्याचे दिवस होते. गुरुजींनी आढीतून दहा आंबे काढले. त्यातले काहीच पिकलेले होते बाकीचे कच्चे व काही तर काळे डाग पडलेले होते. त्यांनी आंबे एका टोपलीत ठेवले व कमुला म्हणाले “ह्या टोपलीतले त्यातल्यात्यात आत्ता खाण्याजोगे किती आहेत ते सांग”. कमू म्हणाली ह्यात तर चारच आंबे पिकलेले आहेत. गुरुजी त्यावर म्हणाले की “तुला संधी दिली आणि दर वेळेला एकेक त्यातल्यात्यात आत्ता खाण्याजोगा चांगला आंबा काढायला सांगितला तर किती काढशील?”.  कमुआत्या हुशार होती. म्हणाली मग मी त्यातल्यात्यात चांगले असे नऊ आंबे काढीन. गुरूजी म्हणाले “अगदी बरोबर. तसेच आहे जीवनाचे. ‘त्यातल्यात्यात’ काही तरी चांगले करायचे”.

’त्यातल्यात्यात’ हे सार आहे जीवनाचे. “जी परिस्थिती समोर असते ती बदलण्याच्या आपल्या आवाक्या बाहेर असेल तर ‘त्यातल्यात्यात’ हा मंत्र लक्षात ठेव. एकदा का हे लक्षात ठेवले की मग आपण त्यातल्यात्यात चांगल्या गोष्टी करायचा प्रयत्न करतो. जे बदलणे आपल्या आवाक्यात आहे ते बदलावे. जे बदलणे आपल्या आवाक्यात नाही ते स्वीकारावे. परिस्थितीशी तडजोड करणे व परिस्थिती स्वीकारणे ह्यात फरक आहे. तडजोड दुःख देते. स्वीकार मनःशांती देते”.

गुरुजींना समजले होते परिस्थिती अशी होती की कितीही आवड असली व कितीही सांगितले तरी आमच्या घरचे त्या विधवेला काही पुढे शिकवणार नव्हते. मग अशा स्थितीत काही असा उपाय करायला पाहिजे की जेणे करून कमू नकळत आनंदी राहून उर्वरित आयुष्य घालवू शकेल. ते म्हणाले कमुला – “मुली, माझ्यावर श्रद्धा असेल तर एक वही शिसपेंसील आण. कमुआत्याला वहीत ‘श्रीराम जय राम जय जय राम हे’ वाक्य लिहून दिले व म्हणाले. मला हे वाक्य तू वहीत सतत लिहावेस असे वाटते व लिहिताना पुटपुटल्यासारखे म्हणायचे सुद्धा. जेव्हा वेळ मिळेल तेव्हा लिहीत जा. ह्याचा अर्थ हा नव्हे की आपले रोजचे काम सोडून हेच लिहायचे. किंवा रात्री जागून लिहायचे किंवा सकाळी उठून लिहायचे. नाही. आपले सगळे काम जसे आहे ते तसेच चालू दे पण उरलेल्या वेळेत हे लिही. जेव्हा एक कोटी आठ लाख वेळेला हे वाक्य लिहिशील तेव्हा तुझी सर्व दुःखे संपतील. तू हे पुर्णकर व मला भेट. तुझ्या जीवनात नक्कीच फरक पडेल”.

कमुआत्याने दुसऱ्याच दिवसा पासून रामनामाचा असा जप करायला सुरवात केली. तिच्या रेखीव अक्षरात पानेच्या पाने भरायला लागली. एका ओळीत दोनदा ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ व अशा वीस ओळींचे एक पान. दोनशे पानाची वही भरायला एक आठवडा लागायचा, कधी कधी तर एखादा दिवस लवकरच भरायची. ती रामनामाचा हिशेब काटेकोर पणे ठेवू लागली. हळूहळू तिचे रामनाम लिहायचा नियम इतका खोल रुजला की आपले काम पटकन आटोपून जेव्हा वेळ मिळेल तेव्हा ती लिहायला व जप करायला लागली. कामानंतर व काम करताना शिक्षण नाही, लवकर आलेले विधवेपण ह्या गोष्टींनी हिरमुसली व दुःखी होणारी कमुआत्या आता इतकी रामनामाच्या जपात बुडून गेली व त्याची तिला इतकी सवय लागली की त्यातून बाहेर पडणे नकोसे वाटायला लागले.

तिचे सगळे लक्ष रामनामात होते. बाकीचे काम दुय्यम वाटायला लागले. मन रामनामात बुडलेले असायचे. दुःखी राहणारी कमुआत्या हसतमुख राहायला लागली. तिला लोकांनी मारलेले टोमणे, घरातले काम, दिवसेंदिवस व वर्षोवर्षे तेच तेच काम ह्या सगळ्याचे काहीच वाटेनासे झाले. कधी एकदा काम संपवते व आपल्या वहीत रामनामाचा जप करते असे व्हायचे. रामनामाच्या जपात गुंग राहू लागली. अशाच काही वह्या लिहून पूर्ण झाल्या. हळू हळू रामनामाचा जप करणे इतके अंगवळणी पडले की तिने जपाचा हिशेब ठेवणे सोडून दिले. अशीच काही वर्षे लोटली. कमुआत्याने रामनाम वहीत लिहिणे सोडून दिले. गुरुजींनी सांगितले म्हणून नाही. स्वतःच ठरवले. नुसतेच मुखाने रामनामाचा जप करायची. जप करण्यात तिला वेगळाच आनंद मिळायचा. सुरवातीला जपमाळ घेऊन नंतर नंतर जपमाळ घेणे पण बंद करून टाकले. पण रोजची ठरलेली कामे तशीच चालू होती. ती करताना रामनाम सतत मुखावर. अगदी हळू एकाच लयीत संथ गतीने रामनाम म्हणायची. एकदा का मन त्या लहरींशी जुळले की आम्ही काहीही करीत असू तरी एकीकडे आम्हाला तिचा जप ऐकायला यायचा मग आम्ही अभ्यास करीत असो किंवा दुसरे काही तरी. आम्हाला बरे वाटायचे. घरचे सगळे नीट चालले आहे असा दिलासा मिळायचा.

कमुआत्या गेल्यावर तिचे रामनाम आमच्या मनात अजून घुमते. अजून सुद्धा दूरवर कोठे रामनामाचा जप चालला असेल तर आमचे मन व कान लागलीच त्या लहरी टिपतात व मनाला बरे वाटते. 

मंगळूरकर गुरुजींचे नंतर नंतर क्वचितच येणे व्हायचे. मंगळूरगुरूजींनी नामस्मरण करायला सांगितल्या पासून कमुताई त्यांना बऱ्याच वेळेला भेटली. कधी नामस्मरणाचा विषय निघाला नाही. तिचा सतत राहणारा प्रसन्न चेहरा पाहून गुरुजी काय समजायचे ते समजले होते. परिस्थिती स्वीकारणे व तडजोड करणे ह्यातला फरक तिला कळला होता. तिने परिस्थितीशी सलगी साधली होती. जीवनाचे रहस्य तिला कळले होते.

पप्पूची झप्पी

काल झालेल्या अविश्वास प्रस्तावात बोलताना खोटे दाखले देऊन असंबद्ध हातवारे करत केलेले भाषण सगळ्यांनी ऐकले. भाषण संपवताना नंतर प्रसंगाला अनुरूप व साजेसे वागणे सोडून पंतप्रधानांना उठण्याचा इशारा करत त्यांच्या गळ्यात पडलेला काँग्रेसचा अध्यक्ष पाहिला. हे ही थोडके नव्हते की काय, आपल्याला जागी बसल्यावर कोणाची टिंगल करावी तसे डोळे मिचकावणे म्हणजे बालिशपणाचा कहरच झाला. स्वतःचे पद, समोर कोण आहे व कोठे आहात ह्याचे भान न ठेवून टीआरपी वाढवण्यासाठी व हिंदू असणे म्हणजे काय हे दाखवण्यासाठी येडपटासारखे गळी पडायचे हे राहुल गांधीच करू जाणे. हिंदू धर्मात वयाने व कर्तृत्वाने मोठ्यांच्या लहानांनी पाया पडावे असा प्रघात आहे. गळी नाही पडत कोणी. 

काँग्रेसचा पक्षाध्यक्ष म्हणवून घेणाऱ्या राहुल गांधीने आज त्याची मानसिक वैचारिक व बौध्दिक पातळी दाखवली. असल्या माणसाच्या भाषणाला दुजोरा देणारे व वाह वाह करणाऱ्या लोकांच्या वैचारिक, बौधिक व मानसिक पातळीची कल्पना आपोआपच येते. 

घरगुती औषध : १ - पित्त - HOME MEDICINES : 1 - Acidity

१)    पित्त Acidity –

पित्ताची लक्षणे Symptoms of Acidity	पित्त वाढले हे कसे कळावे ते थोडक्यात येथे देत आहे. डोके, मान दुखायला लागणे, मळमळण्या सारखे वाटणे, खूप भूक लागणे पण थोडे खाल्ल्या बरोबर पोट फुगल्या सारखे किंवा भरल्या सारखे वाटणे, तळहातावर पुरळ येणे. खूप पित्त झाले तर ओकारी सारखे वाटणे किंवा ओकारी होणे, किंवा पाठीवर व दंडावर पुरळ उठणे, डोळ्याला दिसण्यास तातपूरता त्रास होणे ह्या सगळ्या किंवा ह्यातली काही लक्षणे उद्भवतात. Acidity manifests in various ways. Headache, vomiting sensation, sudden hunger pangs and feeling of stomach full when had little food. Rashes on palms, on back side of neck, on the shoulders and on the forehead, unregulated bowel movement temporary difficulty in focusing the eyes and or difficulty in speaking all or some of these symptoms can be experienced as a result of heightened acidity.
साहित्य Ingredients	खजूर, काळ्या मनुका, पादेलोण, आमसुले Dates (deseeded), black raisins, black salt, kokum (it can be bought on FLIPKART AMAZON )
विधी Procedure	२ खजूर, ८ काळ्या मनुका, टीचभर पादेलोण, २ आमसुले अर्ध्या कपात रात्री भिजत घालावीत (कोणाला मिक्सर मधून काढून घ्यावसे वाटले तर घ्यावे. ह्याच प्रमाणात चार दिवसाचे औषध करून फ्रीज मध्ये ठेवल्यास सोपे जाईल. जास्त दिवसाचे केल्यास ते आंबुसते व खाण्यास योग्य राहतं नाही). 2 numbers of deseeded dates, 8 black raisins, 2 kokum and black salt as per taste to be soaked in water overnight makes a single dose. It is better to prepare 8 to 10 doses at a time by soaking that much quantity overnight and crushing it into a pulp in a mixer next morning. It should be kept under refrigeration.
मात्रा Dosage	दिवसातून एकदा सकाळी अनशा पोटी भिजलेले मिश्रण सेवन करावे. ज्यांची पित्तकारक प्रकृती असते त्यानी रोज घ्यावे कमीत कमी सहा महिन्यांपर्यंत.  One dose (around 3- 4 teaspoons) once a day in the morning at empty stomach before breakfast.  The dose to be taken everyday for long  periods (continuously for 6 months at least)
औषध लागू पडले हे कसे समजावे How to recognize that the medicine is working	उगाच व अवेळी लागणारी भूक कमी होईल. डोके दुखणे कमी होईल (दुखलेच कधी तर सौम्य दुखेल). उन्हात हिंडताना सुद्धा डोके दुखण्यावर नियंत्रण राहिल. पोटाला हलके वाटेल. शौचाला नियमित होईल. पुरळ उठणे कमी होईल. Less hunger pangs, less or nil episodes of headache, improved digestion, regulated bowel movement, nonoccurrence of rashes and less mood swings.
औषधाच्या कृतीची साभार पोच by	कर्नल रणजित चितळे Col Ranjit Chitale

घरगुती औषधे

आपल्याकडे पिढ्यांपिढ्या पासून वापरातली आयुर्वेदिक औषधे आहेत. त्यातली बरीचशी आपल्या स्वयंपाकघरात सापडणारी असतात व त्यामुळे वेळी अवेळी आपल्या हाताशी राहतात. काही लागले व जखम झाली की आपण चटकन हळद लावतो. हळद लावणे आता वैद्यकीय दृष्ट्‍या इष्ट मानले गेले आहे. आपल्या आजी, आजोबा किंवा आई वडिलांकडून आपल्याला जी औषधे कळली त्या त्या औषधांचा आपण वापर करतो, पण एका पिढीहून दूसऱ्या पिढी पर्यंत पोहोचेतो त्यातली काही औषधे विसरली जातात. हळूहळू आपण साधी पण प्रभावी औषधे विसरू लागतो. पण आता विसरू लागलेली व माहीत नसणारी औषधे विविध लोकांकडून संकलित करून एका जागी आणणे इंटरनेट मुळे सहज शक्य झालेले आहे.

बोलघेवडा संकेत स्थळाच्या माध्यमातून मी एक नवे पान सुरू करत आहे त्यात आपल्या कोणाला नेहमीच्या आजारांवर सोपी औषधे माहीत असतील तर ती मला ranjit.chitale@gmail.com वर पाठवा. मी बोलघेवड्याच्या पानात समाविष्ट करेन. जर का एखादे प्रभावी औषध तुमच्या स्वतःच्या अनुभवावरून असेल तर येथे द्यावे. ऐकीव किंवा इंटरनेट वरून डाऊनलोड करून देऊ नये.  सुरवात म्हणून मी मला माहीत असलेले एक औषध देत आहे. त्याच साच्यात बसेल असे लिहून पाठवावे. सोबत आपला दूरध्वनी क्रमांक दिलात तर मी पानावर चढवण्या आधी आपल्याशी बोलून मला खात्री करता येईल. औषधाच्या श्रेयनामावलीत आपले नाव दिले जाईल.

फक्त घरगुती औषधेच द्यावीत. आयुर्वेदात काही धातू (चे भस्म) किंवा रस हे वापरले जातात. ते जरी प्रभावी असले तरी त्याला वैद्यांचा सल्ला लागतो. ह्या संकेतस्थळावर अशी औषधे नाही दिली जाणार. धातू किंवा रसाचे सेवन वैद्याना विचारूनच करावा. व त्यामुळे अशी औषधे येथे दिली जाणार नाहीत तरी अशा औषधे येथे कृपया देऊ नयेत.

हताशा, घाई व नैतिक दिवाळखोरी

राहुल गांधींचे लहानपण ऐषारामात गेल्यामुळे व त्यांच्या घरचे प्रमुख राजकारणात उच्चपदस्थ राहिल्यामुळे त्याला सत्तेची सवय लागली आहे व सत्तेच्या बाहेर राहणे म्हणजे जलबिन मछली सारखे वाटायला लागले आहे. लवकरात लवकर कसे पंतप्रधान व सत्ता हातात येईल ह्याचा विचार सतत चाललेला दिसत आहे. त्यासाठी वाटेल तो अट्टहास चालू झाला आहे. 

पहिल्यांदी केंब्रिज अनॅलिटीका कडून डाटा विकत घेतल्याच्या तथाकथित बातम्या आल्या. त्याचा उपयोग उना व गुजरातच्या निवडणुकांमधून भ्रमराने केला गेला.

त्या नंतर जिग्नेष मेवाणीशी साठगाठ घालून सगळ्या भारतात व भाजप प्रणीत राज्ये कसे दलित विरोधात आहेत हे दाखवण्यासाठी माओईस्टांबरोबर मैत्रीकरून दंगे घडवले गेले.

मोदींच्या विरुद्ध कट उघडकीला आला तेव्हा पुढे हे प्रकरण वाढत जाणार हे जाणवले. २०१९ च्या निवडणुका संपे पर्यंत हे असेच चालू राहणार.

अरुंधती रॉय सारखे लोक राष्ट्राविरोधात बोलत राहणार, मेवाणी सारखे विष कालवत राहणार.

पैसे घेऊन काही पत्रकार व लेखक आग लावत फिरणार.

ह्या सगळ्यांपासून आपण सावध राहिले पाहिजे व इतरांनाही वेळोवेळी सावध केले पाहिजे.

हिंदू साम्राज्य दिन

            १६७४ ज्येष्ठ शुक्ल त्रयोदशी उस दिन शिवाजी को राज्याभिषेक किया गया और राजे शिवाजी हिंदवी स्वराज्य के छत्रपति हो गए।  आज उस घटना को ३४३ साल हो गए। इस दिन को हिंदू साम्राज्य दिन कहा जाता है। इस मौक़े पर भारत के इतिहास में झांकना जरूरी है।

            पाठशालाओं में जो इतिहास पढाया जाता है वों सिर्फ पिछले सौ - दो सौ साल का पढाया जाता है। हमारे पाठ्यक्रम में अँग्रेज़ों का शासन, आजादी के लिए किये हुए प्रयास, गांधी और काँग्रेस का इतिहास ही होता है। क्रांति कारकों के प्रयासों के उपर पूरे किताब में बस एक दो पंक्ति या होती है। उसके अलावा, हमको सिखायी जाता है फ़्रांसीसी क्रांति, रूसी क्रांति। पहला और दूसरा महायुद्ध सीखते सिखाते  दसवीं कक्षा में शिक्षार्थी पहुँच जाते है और हमारे इतिहास सीख ने पर पूर्ण विराम लग जाता है। ये ढाई पन्ने का टेढ़ा तिरछा इतिहास पढ़ने के बाद पाठकों को ऐसे लगने लगता है की भारत पहले टुकड़ों में बटा था और अंग्रेज आए और तब जा के पहली बार भारत को उसे एक राष्ट्र होने का अहसास हुआ और ये टुकड़ों में बटा भारत एक देश बन गया। और एक भ्रम मन में रहता है। हम भारतीयों को ये लगता है की भारत पर हमेशा परकीय आक्रमण होते रहे और पहले सिकंदर, फिर मोंगल और फिर अंग्रेज हमारे उपर राज्य करते रहे।

दो ढाई हजार साल पहले इंग्लैंड, अमरीका, जर्मनी जैसे देश नक्शा में ढूंढने की कोशिश की तो भी नहीं मिलेंगे। अमरीका तो कब का खूद की पहचान खो चूका है। मगर दो ढाई हजार साल पहले और उससे भी पहले भारत – आर्यवर्त – सिंधूस्थान जरूर मिलेगा। हम अपना इतिहास देखे तो ये भारतवर्ष का इतिहास हमको किमान दो ढाई हजार साल पीछे ले के जाता है। उससे भी पीछे तक जाता है मगर हम दो ढाई हजार साल तक ही सीमित रखते है क्यों की उससे पहले इतिहास पुराणों का रूप लेता है। उस २००० साल मे तकरीबन ८०० साल हम एक राष्ट्र बनकर रहे। तरक्की, खुशहाली और सामाजिक प्रगति के लिए काफी होता है ८०० साल। ३०० साल हम परकीय आक्रामकों से जूझते रहे। और ८०० साल बाह्मनी, मोंगल, फ्रांसी, डच, पोर्तूगीज, अंग्रेज और बाकी यवनों का हमारे देश पर राज्य रहा। दक्षिण भारत तो लगभग १६०० साल तक एकसंध और परचक्र विरहित रहा। स्वातंत्र्य मिल कर ६० साल हो गए, हमने ५ – ६  पीढ़ी यो में इतना बदलाव देखा तो तरक्की खुशहाली और बदलाव लाने में, ८०० साल बहुत होते है।

हमारा संक्षिप्त इतिहास किसी को जानना है तो ‘राष्ट्रव्रत’ पढ़ना पडेगा। - http://rashtravrat.blogspot.in/p/who-are-we.html  

            हर परचक्र और हर अत्याचार का हमने जवाब दिया। सिकंदर – पूरू, महमद घोरी – पृथ्वीराज चौहान, अकबर – राणा प्रताप। पुरातन होने के नाते हिंदू धर्म में कुछ बदलाव आ गया। जो उस समय के अनुसार हमारे लिए लाभ दायक नहीं रहा बल्कि हानि कारक ठहरा। हमने अपने उपर सात प्रकार के बंध -  पाबंदी या लगाई थी। जैसे की सिंधू बंध, रोटी बंध, बेटी बंध, धर्म बंध आदी।  हमारी सोच अलग हो गई। सिकंदर, शक, हूण, कुशाण आदी आक्रामकों ने आक्रमण किया मगर मोंगल आक्रामकों की सोच अलग थी। वे आक्रमण के साथ धर्मांतरण करते थे। धर्मांतरण यानी राष्ट्रांतरण। बहुत सारे बुद्ध धर्मी भारतीयों ने धर्मांतरण किया और बहुत सारे पूर्व के ओर भाग गए। इस वजह से बुद्ध कि इस जनम भूमि में बुद्ध कम और बर्मा, म्यानमार, थायलॅन्ड आदी में ज्यादा पाए जाते है।

अकबर के बाद हिंदू ढीलें पड गए। हमने जैसे की मोंगलों के आगे हार मान ली । उत्तर में मोंगल और दक्षिण में निझामशाही, आदीलशाही और कुतूबशाही. दक्षिण में हमारी हार सदी १३०० में ही शुरू हो गयी थी। इस बिच उत्तर से महा क्रूर अल्लाऊदिन खिलजी ने पूरे दक्षिण भारत पर अत्याचार करना शुरू किया। बाह्मनी राजे निझामशाह, आदिलशाह कुतूबशाब ने हिंदुओं को सरदार बना के रखा। उत्तर में और एक अत्याचारी जुल्मी औरंगजेब बादशाह बना। चारों ओर हिंदुओं की दुर्दशा होने लगी। धर्मांतरण होने लगा। सारे काफरों को झँझिया कर लगने लगा। हमारे शूर सरदारों ने मोंगल, आदिलशाही, कुतूबशाही और निझामशाही की नौकरी करनी शुरू की। राष्ट्र भावना हीन हो गयी और खुद के लिए लोग ज़ीने  लगे। मोंगल और परकीय हुकूमत में नोकरदार बन गए। लगभग पूरे देश में यवनी हुकूमत शुरू हो गयी। हिंदुओं पर होने वाले अत्याचारों का उनपे असर होना थम गया। वे अपनी सरदारकी संभालने में मशगूल रहने लगे। जब लोगों की देश के प्रती राष्ट्र की भावना हीन होने लगती है तो ये राष्ट्र के लिए ये बहुत हानि कारक  होता है।

शिवाजी के पिताजी शहाजी राजे भी अदिलशहा के नोकर थे। पुणे की सुबेदारी उनके पास थी। शिवाजीकी सोच अलग थी। उसने नौकरी करना पसंद नहीं किया। राष्ट्रनिर्माण में अपना समय बिताया और ३० साल अदिलशहा, निझामशहा, कुतूबशहा और औरंगजेब से लढ के हिंदू राज्य का निर्माण किया। मगर जब तक राज्याभिषेक नहीं होता तब तक लोगों का विश्वास नहीं होता। लोगों के मन में भ्रम हो सकता था की ये सारा हिंदू राष्ट्र के लिए है या फिर आगे जाकर शिवाजी भी किसी यवन की नौकरी करेगा। ये सब सोच कर जब काशी के मशहूर पंडीत गागाभट ने शिवाजी से छत्रपति बनने की सिफारिश की तब शिवाजी ने उनकी संवेदना जान के छत्रपति बनने के लिए हाँ कर दी।

शिवाजी के छत्रपति बनने से हिंदू साम्राज्य पुनः प्रस्थापित हुआ। लोगों के मन में विश्वास जागृत हुआ। और जीते हुए  ३०० कीले और दक्षिण भारत के समुद्र किनारे का सारा परिसर हिंदू साम्राज्य के नीचे आ गया। आगे जाकर हिंदवी साम्राज्य भारत भर हो गया। दक्षिण के तंजावर से उत्तर के अटक (अभी पाकिस्तान में है।) तक और प बंगाल से लेकर अंडमान तक हो गया। भारत फिर एक बार एकसंध हिंदू राष्ट्र बनकर उभरा। ख्रीस्त पूर्व ३२६ तक भारत एकसंध था। फिर एक बार चंद्रगूप्त मौर्य और सम्राट अशोक के समय पर भारत एकसंध हुआ। और शिवाजी के हिंदवी साम्राज्य स्थापना के बाद पेशवा के समय ये राष्ट्र एकसंध हुआ।

हिंदू साम्राज्य दिन का ये महत्व और इतिहास जानना जरूरी है जिनको अपना भारत टुकड़ों में बटा हुआ लगता था और हमेशा परकीय लोगों के नीचे लगता था, उनके लिए तो बहुत जरूरी है।

काश्मीर काश्मीर काश्मीर

काश्मीर मध्ये अस्थिरता होतीच. त्यातच काही महिन्यांपूर्वी तेथील सरपंचांना मारून लोकांमध्ये लोकशाही विरुद्ध भय निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला गेला. त्यानंतर जवळजवळ शंभर शाळा जाळून विद्यार्थ्यांच्या मनामध्ये दहशत निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला गेला. नोटाबंदी नंतर पैसे कमी पडायला लागले म्हणून पतपेढ्या लुटण्याचा प्रकार सुरू झाला.  पैसे देऊन बेरोजगार युवकांकडून पोलीस व सैन्यावर दगड फेक करवून जगाला काश्मीर मध्ये कसा गदारोळ चालला आहे हे दाखवण्याचा सध्या हुरियतचा सतत प्रयत्न चाललेला आहे. मुसलमान जनतेला दगड फेक नवे नाही. काही शतकांपूर्वी पासून कट्टर मुसलमान, अपराध्याला दगडफेक करून मारणे, जनतेसमोर फाशी देणे किंवा चाबकाचे फटके देणे ह्या शिक्षा ठोठावत आलेले आहेत. असे करणे मुसलमान व्यतिरीक्तांसाठी भयानक असू शकेल पण कट्टर मुसलमानांना हे नित्याचे आहे. मुसलमान समाजाने मानलेल्या शिक्षांपैकी ह्या आहेत. आता अपराधी कोण हे जर हूरीअत किंवा अतिरेकी संघटनाच ठरवणार असतील तर त्यांच्या दृष्टीने भारतीय सैन्य व जम्मू काश्मीर पोलीस काफर व त्यामुळे साहजिकच अपराधी ठरणार. त्याचाच परिणाम म्हणजे जम्मू काश्मीर मधल्या भारतीय सैन्यातल्या अधिकऱ्याला गोळ्या घालून त्याला "शिक्षा" देऊन लोकांपुढे आव्हानच उभे केले जणू.

हूरायतच्या स्वयंघोषीत नेत्यांनी, स्वतःला भारताचे नागरिक कधी समजलेच नाहीत. पाकिस्तानने फेकलेल्या पैशांवर अवलंबून असलेल्यांची वक्तव्यपण पाकिस्तान धार्जिणी असतात हाच अनुभव आपल्याला आलेला आहे. हिजबूल मुजाहीदीनने दोनच दिवसांपूर्वी घोषित केले की त्यांचा झगडा जिहाद व इस्लामिक स्टेटसाठी आहे व आझाद काश्मीरसाठी नाही. काश्मीरियतसाठी नाही किंवा काश्मिरी लोकांसाठी नाही

हे सगळे असे असल्या कारणाने कॉलेज जाणाऱ्या मुलामुलींच्या मनावर विकृत परिणाम घडवू इच्छीणाऱ्या हूरायत. लष्करेतोयबा, हिजबूल मुजाहीदीन सारख्या संस्था आहेत त्या दिवस रात्र त्याच प्रयासात आहेत. त्यांच्या हाती बंदुका देणे. दोन, चार वर्षाच्या मुलांचे एके ४७ बरोबरचे फोटो सोशल मिडिया मध्ये छापणे, एक दोन महिन्यांच्या मुलांच्या डोक्यावर इस्लामिक स्टेटच्या पट्ट्या बांधून लोकांना दाखवणे हे सगळे त्याच विकृत मनाची लक्षणे आहेत. इस्लामाबादच्या व्यापाऱ्यांकडून सौदी अरीबियाच्या हवाला वाटेने हूरायतकडे आलेले पैसे दगड फेकणाऱ्या बेरोजगार काश्मिरी युवकांना देऊन अशांती भडकवण्याचा कार्यक्रम दिवस रात्र चालला आहे त्याला लागलीच आळा घातला गेला नाही तर गोष्ट हाता  बाहेर जाऊ शकते.

हे काही भाजपचे सरकार असल्या कारणाने होत आहे अशातला भाग नाही तर हा पाकिस्तान व इस्लामिक स्टेटवाल्यांचा पूर्व नियोजित कट आहे. जेणे करून काश्मीरच्या अतिरेकी चळवळीने जिहाद सगळ्या जगात पसरेल हाच कार्यक्रम दिसतो व तसेच घडत आहे. हे जाणून आपण देशवासीयांनी, राष्ट्रभक्तांनी, समविचारांच्या राजकीय पक्षांनी व सरकारने त्या विरुद्ध सशक्त मोहीम उघडायला पाहिजे.

काश्मीर वाचवण्यासाठी अशा मोहिमेचे स्वरूप असे असावे  –

-           हूरायत वर बंदी. त्यांचे सगळे पैशांचे व्यवहार ED व बाकीच्या सरकारी इंटेल नी तपासणे. सगळे पैशांचे मार्ग बंद करणे.

-           काश्मीर मध्ये सोशल मिडिया सहा महिन्यांसाठी बंद करणे.

-           सगळे जिहादी व इस्लामिक स्टेट सदृश IP addresses, व जे जे कोणी बंदूकवाले फोटो वा विडीओ अपलोड करते त्यांची छाननी करून तपशील जाणून घ्यावा. त्यावर कडक कारवाई करणे.

-           घातपात करणारे, अतिरेकी व देगड फेकू लोकांविरुद्ध बळाचा वापर करून त्यांचे कार्यक्रम पूर्णपणे थांबवणे. ह्या आधी आंतरराष्ट्रीयं स्तरावर मोठ्या राष्ट्रांबरोबर मतैक्य घडवून आणावे लागेल व आपल्या बाजूने त्यांना खेचावे लागेल. मोदी सरकारने ते त्वरित केले पाहिजे.

-           वृत्तपत्र व टीव्ही बातम्या देणाऱ्या वहिनींना पहिल्यांदा राष्ट्रहीताच्या ह्या कामाचा अंदाज देणे आवश्यक आहे.  व त्यांनी परिपक्वता दाखवून बातम्या छापताना राष्ट्रहीत जाणून बातम्या द्याव्यात हे महत्त्वाचे.

अर्थक्रांतीचे समुद्रमंथन

नोटबंदीमुळे सध्या सगळ्यांना त्रास सोसावा लागत आहे. लोकांची अधीरता वाढू लागली आहे. पैशाची हाव ठेवणारे भ्रष्ट श्रीमंत नागरिकांनी कसे तरी करून सगळा काळा पैसा गोरा केला असे वाटून लोकांचा उत्साह व धैर्य खच्ची व्हायला लागला आहे. बँकेत पैसे ह्या ना त्या मार्गाने टाकल्याने काळ्याचे गोरे होत नाहीत हे ही लोकं खोडसाळ बातम्यांमुळे विसरत चालली आहेत. ह्या पुढे अशा प्रत्येक व्यवहाराची छाननी झाली पाहिजे व दोषी लोकांवर कारवाई केली पाहिजे. ती केली जाईल असे  वाटते.  बऱ्याच लोकांच्या तंगड्या एकमेकात गुंतल्या असल्या कारणाने ह्याला वेळ लागू शकतो पण होईल असे वाटते.

ह्या समुद्र मंथनातून होणाऱ्या बदलाचा प्रत्यय यायला वेळ लागणार आहे. बरेच दिवस लागतील. जर तर, फायदा तोटा, कधी शोध अधिकाऱ्यांचा विजय तर कधी कर चुकवणाऱ्यांना संधी अशा गोष्टी होत राहतील. नोटबंदी विरुद्ध असणारे व भ्रष्टाचारी त्यांच्या त्यांच्या फायद्यासाठी काहूर माजवतील. काही राजकीय पक्षांचे समर्थक नोट बंदी विरुद्ध पक्षाची नीती आहे म्हणून फक्त विरोधासाठी विरोध करतील.

काही पत पेढ्यांचे संचालक पैशासाठी नीतिमत्ता बाजूला ठेवून काळे पैसे गोरे करण्याच्या मागे लागल्या कारणाने आम जनतेला एटिएम मधून पैसे काढायला त्रास सोसावा लागत आहे. सरकारने अशा लोकांच्या वर अंकुश ठेवायला पाहिजे व त्यांच्या विरुद्ध कठोर कारवाई केली पाहिजे. नाही तर लोकांचा उत्साह ओसरेल व नोट बंदीवरचा विश्वास उठेल.

काही लोकांच्या मते आपल्या देशात एका रात्रीत कागदी नोटां ऐवजी रोकड रहित अर्थ व्यवहार करणे अशक्य प्राय व मूर्खपणाचे आहे. त्यांच्या मते आपला देश अजून रोकड रहित अर्थ व्यवहाराला तयार नाही. अशा मोठ्या प्रमाणावरच्या बदलासाठी खूप अवधी लागतो. खरे आहे. पण जर सरकार मदत करत असेल व आपण त्याला साथ दिली तर हीच गोष्ट थोड्या अवधीत घडू शकते. १० वर्षाचे काम एका वर्षात शक्य होऊ शकते. जर आपल्याला आपले राष्ट्र भ्रष्टाचार मुक्त करायचे असेल तर नोट बंदी व रोकड रहित  अर्थ व्यवहार केले पाहिजे. हा बदल घडू शकते. आज जर आपण किमतीने २० टक्के रोकड रहित व ८० टक्के नगदी अर्थ व्यवहार करत असू तर येत्या दोन महिन्यात जास्तीत जास्त रोकड रहित अर्थ व्यवहार करायचा ठरवला तर किमतीने सहज ५० – ५० टक्क्या पर्यंत आपण रोकड रहित अर्थ व्यवहार करू शकू. जर मनात ठरवून प्रयत्न केला तर अजून काही दिवसातच आपण किमतीने ८० टक्के रोकड रहित व्यवहार करू शकू.

हीच गोष्ट राष्ट्राला लागू होऊ शकेल. रोकड रहित अर्थ व्यवहार दोन भागात बदल म्हणून आणायचा ठरवला तर सरकार व आपल्या मदतीने ते शक्य होऊ शकेल. आज जर देशात किमतीने २० टक्के रोकड रहित व्यवहार चालत असतील तर सरकारने पहिल्या भागात, मार्च २०१७ पर्यंत ते किमतीने ६० टक्क्यांपर्यंत वाढवायचे व अशा तऱ्हेने २०१७ वर्ष अखेरी पर्यंत ७० – ८० टक्के किमतीने रोकड रहित व्यवहार देश करू शकेल. हे शक्य आहे. लोकांच्या मते लांब लांबच्या व छोट्या छोट्या गावांतून रोकड रहित व्यवहार अवघड आहे. अवघड आहे पण एका रात्रीत बदलायला कोण सांगत आहे. आपल्या देशाने किमतीच्या ७० टक्के रोकड रहित केले तरी हा बदल मोठा आहे. असे लांबचे व छोटे गाव जिथे रोकड रहित व्यवहार अवघड आहे ते बाकीच्या ३० टक्क्यात गणले जाऊ शकेल. दूसऱ्या भागात दोन वर्षात तेथे पण आपोआप बदल घडू शकेल.

काहीचं म्हणणे आहे की ८ डिसेंबराच्या पाहिल्या भाषणात पंतप्रधानांनी काळ्या पैशाविरुद्ध युद्धाचा शंख फुंकला होता. आता हल्लीच्या भाषणांतून काळ्या पैशाविरूद्धच्या युद्धावर नाही तर रोकड रहित अर्थ व्यवहारावर भर दिली जाते. काही लोकांनी तर त्याचे एका वेगळ्या तऱ्हेने विश्लेषण करून आकडेवारी काढली  आहे. पाहिल्या भाषणात पंतप्रधानांनी २२ वेळा काळा पैसा हा शब्द वापरला व दोनदा रोकड रहित हा शब्द वापरला. हल्लीच्या भाषणांतून पंतप्रधान काळा पैसा हा शब्द केवळ ३ ते ४ वेळा वापरतात व रोकड रहित वीस एकवीस वेळा वापरतात ह्या वरून असे वाटते की आता त्यांना रोकड रहित व्यवहाराला जास्त महत्त्व द्यायचे आहे व काळ्या पैशाबाबतची लढाई मोडकळीत काढायची आहे.  आपण जर गेल्या दोन वर्षाचे निर्णय तपासले तर प्रत्येक निर्णय हा काळा पैसा कमी करण्याच्या दृष्टीनेच घेतलेला आहे असे दिसून येते. काळा पैसा कमी करण्यासाठी नोटबंदी आवश्यक होती. प्रत्यक्षकरा पेक्षा अप्रत्यक्ष करा मुळे जास्त लोक कर दाते बनू शकतात. हे रोकड रहित व्यवहाराने शक्य होईल. जास्त लोक कर द्यायला लागले की एकूणच कराचे दर कमी होतील. प्रत्येकालाच फायदा आहे त्यात. जास्त लोक कर द्यायला लागल्याने कर वसुली वाढेल. सरकारच्या तिजोरीत जास्त पैसा येईल. आपल्या देशातील जे २  टक्के कर देत होते ते १० – १५ टक्क्यांवर जातील. जिएसटीच्या अमल बजावणीसाठी सुद्धा रोकड रहित व्यवहार खूप सोईस्कर होईल. रोकड रहित व्यवहाराने पैसा कोठून कोठे गेला हे समजणे सोपे जाईल त्याने काळा पैसा तयार होण्यावर अंकुश बसेल. म्हणूनच कोणताही निर्णय कप्प्या कप्प्यात ठेवून बघण्यापेक्षा अर्थ व्यवहाराचे पूर्ण चित्र डोळ्यासमोर ठेवा. नोटबंदीचा पाहिला भाग संपत आला आहे व म्हणूनच रोकड रहित अर्थ व्यवहार हा सरकारचा मंत्र सध्या बनला आहे. इतकी वर्षे विरोधात असलेले राजकीय पक्ष काळा पैसा कसा थांबवावा व भ्रष्टाचाराचा किडा आपल्या देशाला कसा लागला आहे त्या बद्दल बोलायचे. तेच पक्ष सत्तेवर आले की काळ्या पैशाबाबत  नुसते बोलायचे पण तेच भ्रष्टाचाराला खत पाणी घालायचे. आज इतक्या वर्षाने सत्तेत असलेल्या राजकीय पक्षाने  व आपल्या पंतप्रधानांनी काळा पैसा व भ्रष्टाचाराविरुद्ध मोहीम उघडली आहे ह्याचे समर्थन सुज्ञ नागरिकांनी करायलाच पाहिजे. इतकी वर्षे भाजप एक बनिया पक्ष म्हणून संबोधला गेला आहे. हे असताना देखील पंतप्रधानांनी हा निर्णय घेणे हे पंतप्रधानांच्या भ्रष्टाचाराच्या विरुद्धचा त्यांचा संकल्प जाणवून देतो.

धीर, विश्वास आणि संकल्प हे जाणत्या व सुज्ञ नागरिकांकडून अपेक्षीत आहे.  हीच अर्थक्रांती आहे हेच समुद्रमंथन आहे.